Petar Lubarda, Fantastični predeo, 1951, ulje na platnu, kolekcija MSUB-a
KULTURA · art

Obezbeđivanje odgovarajućih prostornih i izložbenih kapaciteta, ne treba ni isticati, osnov je muzejskog delovanja, te svakako, bez obezbeđivanja funkcionalne zgrade makar jedne od dve centralne muzejske institucije u zemlji, građani Srbije ne mogu ni nazreti nameru osmišljavanja strateških poteza koji bi nas pomerili s aktuelne provincijske pozicije. I zato je polje ugroženog delovanja sistema likovnih umetnosti u Srbiji nedavno neočekivano osvetlila jedna najava.

Naime, izložbu dela 50 umetnika iz zbirki Muzeja savremene umetnosti, koja je trenutno otvorena u Kući legata, prvi put propratila je neobično pozitivna objava o planiranom završetku radova na rekonstrukciji Muzeja savremene umetnosti na Ušću. Ovako javno izgovorena reč i precizno navedeni datum tim više dobiju na značaju, imajući u vidu do sada demonstriranu štedljivost na rečima i komentarima.

Prigodni trenutak za ovu najavu, svakako, bila je organizacija druge „pripremne‟ izložbe ove institucije, u susret pedesetogodišnjici otvaranja zgrade Muzeja savremene umetnosti na Ušću, koja nas podseća na jedinstveni (simbolični) kapital naše zemlje.

Posetioci su svesni prostorne svedenosti Kuće legata, te je jasno i naglašeno da ova postavka može isključivo da predstavlja skicu i najavu budućih kompleksnijih promišljanja razvoja jugoslovenske umetnosti u drugoj polovini 20. veka. Jer, zadatak kustosa i jeste konstantno preispitivanje postojećih narativa, usvojenih pozicija predstavljenih autora, odnosno njihovih dela, kao i nova čitanja koja izložena i čuvana umetnička dela, kao i samu instituciju, održavaju kao živi, relevantni i konstruktivno afirmativni deo umetničkog ciklusa i kompleksa.

Zato je na ovoj izložbi akcenat na značaju kolekcije MSUB, strategiji njenog formiranja, te prezentaciji i razvoju akvizicijskih politika u predloženom vremenskom periodu. Za ovu priliku, autor koncepcije i postavke izložbe Zoran Erić postavio je okvir između 1951. i 1989, pozivajući se na vreme izgradnje specifičnog jugoslovenskog društvenopolitičkog modela socijalizma započetog nakon 1948. i simbolički okvir specifičnog jugoslovenskog umetničkog konteksta obeleženog definitivnim razlazom s umetnošću socijalističkog realizma, kao i prelomnom izložbom Petra Lubarde u galeriji ULUS maja 1951, koja iz korena menja paradigmu likovnog jezika u socijalističkoj Jugoslaviji.

I upravo od Fantastičnog predela Petra Lubarde iz 1951. godine do Crne satenske kutije Marije Dragojlović iz 1989. godine, hronološkim nizom, u pet prostorija Kuće legata organizovane su zasebne celine, prateći decenijski model istorizovanja jugoslovenske umetnosti, predstavljajući dela Petra Lubarde, Bogoljuba Jovanovića, Petra Omčikusa, Ivana Tabakovića, Leonida Šejke, Vladana Radovanovića, Olge Jevrić, Gabrijela Stupice, Miodraga Miće Popovića, Vojina Bakića, Radomira Damnjanovića Damnjana, Julija Knifera, Miodraga B. Protića, Stojana Ćelića, Vladimira Veličkovića, Dušana Otaševića, Marine Abramović, Raše Todosijevića, Mrđana Bajića, Marije Dragojlović i tako dalje.

Prostor Kuće legata ovih dana ohrabrujuće je pun. Izlaganja učenika pred pojedinim delima, studijske i individualne posete, prigušeni žamor i gužva, doprinose utisku o potrebi da se ova dela vide i najavljuju kako bi novootvoreni Muzej mogao da izgleda ispunjen. I zaista, na simboličnom nivou, pitanje sudbine Muzeja savremene umetnosti, kao reprezenta progresivnih tendencija, jedinstvenog istorijskog iskustva i institucionalnog značaja, danas se uzdiže na pijedestal ključnog društvenog pitanja, kao najava odgovora na pitanje kako ćemo, pred naletima i pritiscima vitalnog prostaštva, odgovoriti na izazov rasutog nepristajanja i nezadovoljstva. Jer vrednosti koje su građene toliko godina – a to izložena dela, kao i politike otkupa potvrđuju – svojom snagom i značajem ne mogu abdicirati pred vulgarnom i agresivnom pomamom pervertiranog vrednosnog sistema iz nižih sfera društvene osvešćenosti.

Umetnost na ulicama Klasična umetnost šeta ulicama Odličan 5- Izložba „Odličan 5-„: Pet domaćih umetnika u galeriji New Moment Interactive Diaries Interactive Diaries: Umetnički dnevnici iz Rima, Kaira i Beograda Otvaranje izložbe finskog fotografa Otvaranje izložbe Sakari Viika „A Book of Memories“ · ·