Rekvijem za gospođu J.
KULTURA · film/TV

Već prva scena drugog filma Bojana Vuletića nas uvodi u srž priče – žena za koju ćemo kasnije saznati da se zove Jelena Stojković, a koja je u naslovu imenovana kao gospođa J, razgleda pištolj iz koga planira da se ubije. Ova udovica, žena otpuštena sa posla kao tehnološki višak, u teškoj je, možda čak i bezizlaznoj situaciji.

Ophrvana depresijom i sveopštom bedom, ona jedini izlaz vidi u samoubistvu, te počinje pripreme za taj čin koje se sastoje u pronalaženju odgovarajuće municije, prepravki na porodičnom nadgrobnom spomeniku… Radnja filma počinje u ponedeljak, a gospođa J. planira da ruku na sebe digne u petak, na godišnjicu smrti supruga Oblaka.

Od samog početka je jasno da sat otkucava i da junakinji vreme ističe. Sve to, naravno, priči daje tragični naboj, s tim da je veoma važno naglasiti da namera reditelja/scenariste nije da snimi mračan film bez ijednog zraka svetlosti. Inspiracija rumunskim novim filmom je očigledna i ogleda se u minimalističkom pristupu i odsustvu bilo kakvog ulepšavanja stvarnosti, s tim da Vuletić postojeću formulu osvežava čestim uplivima crnog humora koji, povremeno, ume da bude veoma efektan (ovo se posebno odnosi na scene koje Mirjana Karanović deli sa Borisom Isakovićem, koji u filmu glumi kamenoresca Đorđa).

Depresija je prilično nefilmično stanje, pa se Vuletić od početka filma trudi da oneobiči priču, pre svega u vizuelnom domenu. U tome mu ključno pomaže direktorka fotografije Jelena Stanković – do pred kraj filmom dominiraju totali i srednje krupni planovi sa glavnom junakinjom u središtu. Svet je prikazan iz njene vizure – siv je i dvodimenzionalan, kadrovi su često bez dubine, a sve to naglašava hermetični štimung. U enterijerima i eksterijerima dominiraju oronule građevine iz vremena socrealizma koje su, kao i glavna junakinja, videle bolje dane (posebno je upečatljiva poseta napuštenoj fabrici, nekadašnjem Jeleninom radnom mestu, inače snimana u Bugarskoj koja „glumi“ Srbiju).

Imajući u vudu naglašenu pasiviziranost lika koji tumači, gluma Mirjane Karanović je opravdano svedena, lišena viška izražajnih sredstava. Kontrapunkt naslovnoj junakinji čine njene ćerke koje, svaka na svoj način, veoma burno i emotivno reaguju na svet oko sebe time samo još više alijenizujući majku. Sve tri glumice su se odlično snašle u poverenim im ulogama, mada je od početka jasno da je film podređen najiskusnijoj kojoj je omogućeno da ostvari još jednu glumačku bravuru.

Rekvijem je film o žrtvama tranzicije, poniženim i uvređenim, ljudima koje život nije štedeo. Bačena u birokratski lavirint (spona sa Procesom Franca Kafke je očigledna još od naslova, Jozef K. – gospođa J. a kako film odmiče postaje sve naglašenija), glavna junakinja hrli ka tački koja se račva na dva moguća ishoda: ili će izvršiti samoubistvo ili će od svog nauma odustati, a od njena konačna odluka će ključno uticati na sveobuhvatni utisak o filmu. Bez veće želje da se pozabavi uzrocima, Vuletić se fokusira na posledice ratova 1990-ih i privatizacije, ponudivši kamernu priču koja će pre svega imponovati svima onima koji vole tzv. slow cinema i drame sa elementima crne komedije. U filmu nema muzike zato što je reditelj, po sopstvenom priznanju, želeo pun efekat drugih zvukova, ali i kako bi pesma koja se čuje na samom kraju, srpski evergrin Jutros mi je ruža procvetala u izvođenju jedne od junakinja, još snažnije delovala na publiku.

Dok je njegov prethodni film, Praktični vodič kroz Beograd sa pevanjem i plakanjem (2011), premijerno prikazan u Karlovim Varilma, druga Vuletićeva režija se našla u programu Panorama specijal još prestižnijeg Berlinala. To raduje, pošto Rekvijem i jeste prevashodno film koji pretenduje na festivalska prikazivanja. Nakon premijere na 67. Međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu, Rekvijem je prikazan 4. marta 2017. na 45. FEST-u, u okviru nacionalnog programa Srpski film. Tom prilikom osvojio je nagrade za najbolji film, režiju, scenario i glavnu žensku ulogu, baš kao i Politikinu nagradu „Milutin Čolić“. Film je 16. marta stigao na redovan bioskopski repertoar. Dajte mu šansu.

"Moćni rendžeri" „Moćni rendžeri“ stižu u bioskope! netflix Netflix želi da gledaoci sami odrede kakav kraj žele Bioskopi mart 2017. Trenutna bioskopska filmska ponuda TV heroine One su prave TV heroine · · ·