atelier_des_lumires.jpg 2
KULTURA · art

Slavni austrijski slikar, jedan od najvažnijih i najpopularnijih u XX veku, umro je pre 100 godina. Godišnjica njegove smrti obeležava se brojnim i raznovrsnim izložbama – i u umetnikovom rodnom Beču, i širom Evrope.

Klimt je bio simbolista koji je otvorio vrata moderne, i bio daleko ispred svog vremena. U svoje vreme Klimt je ocenjen kao kontroverzan, skandalozan i provokativan autor. Danas se smatra najvećim austrijskim slikarom svih vremena. 

Ovogodišnje izložbe u Beču

Najveći broj Klimtovih originalnih dela nalazi se u muzejima i galerijama u Beču. U muzeju Albertina nalaze se brojni Klimtovi crteži, a muzej Belvedere u svojoj stalnoj postavci ima najveću zbirku Klimtovih ulja na platnu – čak 24 slike. Kolekcija obuhvata portrete, pejzaže i alegorijske slike, kao i dve slavne slike iz zlatne faze – Judith i The Kiss.

Ovaj muzej, koji sadrži najveću zbirku austrijske umetnosti, razvio se iz Moderne galerije koja je u Beču otvorena 1903. godine na inicijativu Klimta i drugih secesionista. A povodom obeležavanja 100 godina od Klimtove smrti u Belvederu je nedavno otvorena izložba Beyond Klimt. New Horizons in Central Europe (Izvan Klimta. Novi horizonti u Centralnoj Evropi). Izložba se može pogledati do 26. avgusta ove godine.

Aktuelna je i izložba Stairway to Klimt: Eye to Eye with Klimt (Stepenice ka Klimtu: Oči u oči s Klimtom) koja je u Muzeju istorije u Beču otvorena 18. februara i traje do 2. septembra. Iznad glavnih stepenica muzeja, na visini od 12 metara, postavljen je most na koji posetioci mogu da se popnu i izbliza razgledaju tavanicu muzeja koju je Klimt oslikao.

Veliku izložbu koja je omaž i podsećanje na Gustava Klimta najavljuje bečki Leopold muzej. Posetioci će od 22. juna do 4. novembra moći da vide Klimtove radove koji su deo kolekcije samog muzeja, dela iz mnogih privatnih kolekcija, pozajmice iz drugih umetničkih institucija.

U Beču je zanimljivo posetiti i Klimtovu vilu koja se nalazi u 13. bečkom distriktu. U njoj je Klimt živeo i radio od 1911. godine do svoje smrti. Vila je danas restaurirana, stalno je otvorena za posetioce, i verno dočarava vreme i atmosferu u kojima je Klimt stvarao. 

Izložbe u Evropi

Autori impresivne postavke koja je u Parizu premijerno predstavljena 13. aprila i biće otvorena do 31. decembra jesu Đanfranko Januci, Masimilijano Sikardi i Luka Longobardi. Ova impresivna izložba, ovogodišnji omaž Gustavu Klimtu, otvorila je novi digitalni umetnički centar u Parizu – Atelier Lumieres, koji se nalazi u prostoru nekadašnje livnice. Predstavljeno je na hiljade digitalizovanih slika koje okružuju posetioca i smenjuju se u ritmu mizike. Pored izložbi Gustav Klimt i Hundertwasser, ovaj umetnički centar otvara i jedna savremena instalacija. Još jedna aktuelna izložba priređena povodom obeležavanja 100 godina od smrti slavnog slikara predstavlja Klimta uz pomoć novih tehnologija. Klimt experience se može videti u Rimu, u galeriji Sala delle Donne, do 10. juna. Izložba je jedinstveno čulno iskustvo i fascinantno predočavanje svih detalja s Klimtovih platana. U galeriji se neprestano projektuje preko 300 Klimtovih delâ, a poseban akcenat je na delima Tree of Life, Judith i Kiss.

Beogradska publika imala je početkom aprila priliku da pogleda dokumentarnu izložbu Gustav Klimt – preteča moderne, koju su zajedno organizovali KC Grad i Austrijski kulturni forum. Izložba je predstavila i Klimtov opus i životnu priču, i atmosferu koja je vladala u umetnosti u Evropi krajem XIX i početkom XX veka.

Rani radovi

Gustav Klimt je rođen u predgrađu Beča 1862. godine u porodici sa sedmoro dece. U Školu umetnosti i zanata u Beču upisao se 1876. godine, i počeo da izučava dekorativno slikarstvo.

Nakon školovanja Klimt je nastavio da radi zidne slike velikog formata u enterijerima, i da oslikava tavanice u javnim zgradama u Beču. Za murale naslikane u Burgteatru Klimt je 1888. dobio važnu nagradu tadašnjeg cara Franca Jozefa – Golden Order of Merit. Smešila mu se karijera sjajnog klasicističkog slikara, ali je on u to doba promenio interesovanja i počeo da se okreće radikalnom novom stilu (Art Noveau). Počeo je da istražuje i izučava razne stilove iz istorije umetnosti koje će kasnije implementirati u svoj rad. Na Klimta su u tom periodu uticali i privatni lomovi, gubitak brata, a zatim i oca. 

Zlato na platnu

Pre no što se okrenuo isključivo slikanju ženskih portreta i složenih kompozicija, Klimt je stvarao zanimljive pejzaže. U prvoj deceniji XX veka ušao je u svoju zlatnu fazu. U slikanju koristi i zlatne i srebrne listiće, inkorporira ih u svoja ulja na platnu. Mnoge pozadine Klimtovih slika su zlatne, zlato je i na odeći, ukrasima. Inspiracija za ovaj umetnički postupak bile su vizantijske freske koje je Klimt video u Raveni, prilikom putovanja po Italiji. Prva slika u ovom periodu bila je Palas Atina iz 1898, zatim je naslikao i sugestivan portret – Judit. Vrhunac ove stvaralačke faze bio je Portret Adele Bloh Bauer (ova slika iz 1907. godine kasnije je nazvana austrijskom Mona Lizom), i Poljubac, takođe iz 1907.  

Misterija Poljupca

Poljubac je jedna od najpoznatijih i najznačajnijih slika XX veka. Ljubavni par na platnu sjedinjen je u zagrljaju i poljupcu, i muškarac i žena ogrnuti su tkaninama punim ukrasa. Zaustavljeni su u vremenu i trenutku, u erotskom susretu. Poljubac je poslednje Klimtovo remek-delo zlatne faze koja je trajala do 1910. godine. Model za sliku Poljubac bila je Emili Floge, slikareva muza, žena s kojom je proveo preko dvadeset godina. Pretpostavka je da je muškarac na slici – sam Klimt (Ova pretpostavka nije dokazana, ali stručnjaci smatraju da slikar jeste naslikao sebe. Klimt, inače, nikad nije naslikao autoportret niti govorio o svojim delima).

Kontroverzna erotičnost

Gustav Klimt je jednom prilikom rekao da je u umetnosti sve erotika. On sam imao je uzbudljiv ljubavni život. Smatra se da je imao i brojne ljubavnice, i četrnaestoro vanbračne dece. Veliki slikar je portretisao isključivo žene – na njegovim platnima one su moćne, dominatne, fatalne, senzualne.

Gustav Klimt je umetnosti doneo novu estetiku, i novu psihologiju. Motivi na njegovim platnima su primarni nagoni – seksualnost, regeneracija, ljubav i smrt. Odlike su i smele kompozicije, eksplicitne erotske poze, slikanje ljubavnih parova, kompleksni simboli… Sve to nije bilo opšte prihvaćeno u vreme slikarevog života – najčešća reakcija na Klimtov rad bila je osuda i zgražavanje. Osuđivali su ga i sami umetnici, i konzumenti umetnosti – sve novine koje je Klimt doneo svetu umetnosti bilo je teško svariti u tadašnjem puritanskom vremenu. Pored nagosti kritikovani su i izrazi lica žena na njegovim slikama, naturalistički stil i pristup, čulnost dočarana na platnu.

Uticaji

Na formiranje Klimtovog jedinstvenog stila uticalo je slikarstvo Vizantije, ali i starog Egipta, Grčke i Rima, kao i umetnost Dalekog istoka, Kine i Japana. Prisutan je i uticaj Albrehta Direra, evropskog slikara kasnog srednjeg veka. Vizuelno raskošna Klimtova platna odlikuju i neobične kompozicije i mnoštvo simbola. Poznate su i cenjene slike Drvo života, Tri doba žene, Očekivanje. Poslednja dela, Život i smrt iz 1910. i potom i Nevesta i Devica, doživela su delimično priznanje van bečkih umetničkih krugova. Slika Život i smrt dobila je prvu nagradu na Svetskoj izložbi u Rimu 1911. godine.

Klimt je umro u Beču 1918. od posledica moždanog udara i upale pluća, i sahranjen na groblju Hietzing. U XX veku njegove slike su postale vrednovane, poznate i prepoznatljive. Često su reprodukovane na posterima i razglednicima. Brojne su, i posećene, izložbe posvećene Klimtu, nemerljiv je i njegov uticaj na mnoge slikare prošlog veka. Motivi s njegovih platana našli su se i na nakitu, i bili nadahnuće mnogim modnim dizajnerima. Među njima su i kuće Hermes, Kristijan Dior, Nina Riči, dizajneri Aleksandar MekKvin i Džon Galijano.

page-cover 5 najsmešnijih slika poznatih umetnika perspective_art_youngbowie Izložba posvećena Bouviju na stanici podzemne železnice Izlozba Sjaj renesanse,  Margherita1 Međunarodna izložba „Sjaj renesanse“ u Novom Sadu 7--culturespaces-_-e--spiller-min-1024x684 Uđite u umetnička dela u novom muzeju u Parizu · ·