Memorija nasilja i snovi o budućnosti
KULTURA · art

Iako iniciran povodom obeležavanja stogodišnjice Prvog svetskog rata, projekat kustoskinje Sanje Kojić Mladenov „Memorija nasilja i snovi o budućnosti‟, ne predstavlja tradicionalan i očekivani odgovor na zadatu temu, već objedinjuje istraživački, izložbeni i debatni deo, te okuplja umetnike i umetnice iz Evrope koji samo kao polazište koriste 100 godina evropske istorije.

Projekat, realizovan u produkciji Francuskog instituta u Srbiji, Goethe-Instituta u Beogradu i Muzeja savremene umetnosti Vojvodine, naime skreće pažnju i na turbulentne i nasilne društveno-političke prilike, lične traume, migracije i snove, kroz savremeni i umetnički kontekst.

U svojim istraživanjima umetnici ukrštaju različite pristupe i pitanja, prošlost i sadašnjost, odnose između centara i periferija, aspekte kretanja/putovanja, migracije i egzila, kao i nove standarde u komunikaciji u savremenim lokalnim, regionalnim i evropskim dimenzijama, u vremenima u kojima je neophodno ispitivanje konstelacija i ideologija iz prošlosti zbog izgradnje stava u savremenom i kompleksnom multipolarnom svetu.

Više tematskih celina, koje se međusobno prepliću, ukazuju na ključne elemente koncepta. „Mitologizacija individualnog čina‟ problematizuje odnose unutar zajednice podređene nasleđenim obrascima ponašanja i tradicionalno izgrađenim vrednostima. Drugi segment projekta bavi se „sećanjima‟ i odnosima kolektivnog i pojedinačnog tokom velikih socijalnih trauma, kao što je rat, odnosno ističe pojam žrtve, ličnog i porodičnog nasuprot militarizovanog i ideološkog. Treći segment vodi dijalog između umetničkog i istorijskog sadržaja, kroz uključivanje istorijskih artefakata (film, fotografija, objekti, dokumenti i sl.), kao i prošlosti i sadašnjosti, i istražuje odnos umetničkih pozicija sa istorijskim kroz angažovanje avangardne umetničke prakse.

Najzad, „projekcija socijalne plastike‟, kao sveobuhvatnog umetničkog dela, odnosno oblikovanja života unutar umetničkih eksperimentalnih praksi naglašava značaj izgrađivanja budućih pozitivnih vrednosti Evrope kroz problematizovanje zajedničke prošlosti, u kojoj je umesto dihotomije (pozitivno–negativno) naglašeno izgrađivanje mnogostrukih uglova posmatranja, kroz proširivanje i oslobađanje sopstvenih granica unutar umetnosti.

Pri koncipiranju i realizaciji dela neki umetnici polazište su našli u društveno-političkim aspektima i ulozi koju su Beograd ili Novi Sad imali tokom Prvog svetskog rata, dok je većina krenula sa pozicija mesta u kojima žive i rade, pronalazeći i uspostavljajući nove geografske i vremenske relacije u tom procesu.

Naime, projekat pristupa temi svetskog rata i sa pozicija kretanja ljudi, migracija, egzila, mešanja stanovništva i kultura, a u pojedinim radovima umetnici problematizuju i ukrštaju različita pitanja prošlosti i sadašnjosti, koristeći istorijske artefakte, mitove ili personalne priče, te realizujući svoje radove u različitim medijima – slike, skulpture, grafike, fotografije, video arta i video i zvučnih instalacija.

Slikanje biciklističkim gumama Poznati velegradski prizori naslikani gumama bicikla Poklon za Dan zahvalnosti Dan zahvalnosti: Umesto bojama slika se hranom Tajni životi pop art junaka Tajni životi heroja pop arta umetnost i ekologija Umetnost i životna sredina