Deca
PULS GRADA · deca

Često su kroz istoriju sudbine naroda i država zavisile od redosleda rođenja vladarevih naslednika, i uglavnom su krunu i presto nasleđivali prvorođeni, osim, u ređim slučajevima, kada bi bili izuzeti zbog bolesti ili nemoći. U mitologiji, religiji, istoriji i književnosti nisu retki motivi bratoubistva, preterane kompeticije koja dovodi do mržnje među braćom, nezajažljive ambicije i krvoprolića.

S razvojem psihijatrije i psihologije postaje aktuelno pitanje koliko redosled rođenja utiče na razvoj ličnosti, ali i to da li smo odrasli s braćom ili sestrama, jer u ukupnoj porodičnoj dinamici, kada deca iz iste porodice dele istu genetiku i isto vaspitanje, različito će se razvijati u zavisnosti od iskustva koje su imali i od interakcije sa svim članovima porodice.

Austrijski psihijatar Alfred Adler je prvi govorio o uticaju koji braća i seste imaju na formiranje ličnosti i u njegovoj teoriji ličnosti, osim uticaja roditelja na rano detinjstvo, veliki značaj ima i redosled rođenja. Prvorođeno dete se suočava sa stresom dolaska novog člana porodice jer u tom momentu biva „svrgnuto s prestola“ i mora da se izbori za ponovnu naklonost roditelja, ali isto tako dobija i novu ulogu zaštitnika mlađeg brata ili sestre. Neka kasnija istraživanja su bazirana na ovoj Adlerovoj teoriji do koje je on došao posmatranjem poznanika i pacijenata.

Knjiga iz 1996. Born to Rebel, koju je napisao američki psiholog Frank Jones Sulloway, takođe se bavi ovom tematikom, ističući da se ličnost pojedinca razvija tokom detetovih usvajanja različitih strategija za pridobijanje pažnje i naklonosti roditelja. Prvorođena deca su konzervativnija, crta ličnosti koja se pojavljuje i u Adlerovoj teoriji kod starije dece, a Sulloway to tumači na taj način što starije dete naklonost roditelja zadobija poslušnošću, identifikacijom s roditeljima i poštovanjem autoriteta. Mlađa deca razvijaju novu, vlastitu i originalnu strategiju, moraju da budu drugačiji i različiti od svoje starije braće. Često postaju buntovniji, ali i kreativniji i otvoreni za nova iskustva. Naravno, Frank Sulloway uvodi i druge faktore koji imaju interakciju s redosledom rođenja, kao što su demografski faktori, temperament pojedinca, ali i razlika u godinama između prvorođene dece i njihove mlađe braće. Suština Adlerove teorije ličnosti u kojoj je bitan faktor i redosled rođenja deteta, kao i u knjizi Born to Rebel, ogleda se u specifičnoj porodičnoj dinamici, u interakciji koju deca rođena u jednoj porodici imaju međusobno, ali i način kako će se takmičiti i razvijati strategiju pridobijanja roditeljske naklonosti i pažnje, a te interakcije utiču na formiranje ličnosti.

Poslednjih godina novija istraživanja se bave i nekim drugim aspektima života pojedinaca u zavisnosti od toga da li imaju mlađu braću i sestre, ili u zavisnosti od toga da li su odrasli s braćom ili sestrama. Jedno istraživanje sa Univerziteta u Mičigenu, koje je predvodila Julie Lumeng, na uzorku od 697 deteta do šeste godine, prateći indeks telesne mase ispitanika, pokazalo je da deca između treće i četvrte godine života imaju manji rizik od preterane gojaznosti ukoliko imaju mlađeg brata ili sestru. Jedno od mogućih tumačenja je da novi član domaćinstva unosi novu dinamiku i poboljšava fizičku aktivnost prvorođene dece.

Istraživanje u Velikoj Britaniji, koje je predvodio Tony Cassidy (Ulster University), na uzorku od 571 ispitanika starosti između 17 i 25 godina, pokazalo je da su osobe koje imaju sestre, bez obzira na redosled rođenja, srećnije, zadovoljnije i pokazuju veći optimizam u životu u poređenju sa osobama koje imaju braću. Moguće tumačenje je da su sestre komunikativnije i da otvorenije pričaju o emocijama, a da to pozitivno utiče na formiranje ličnosti.

5a9fdd5da4296-international-women-day-cover Barbike koje slave uspešne žene maxresdefault-cover Trikovi jednog tate za uspavljivanje beba everyday-moments-three-sons-sara-liz-photography-cover Mama fotografijama otkriva kako izgleda odgajati tri sina Maja Mina Lazarević o filmu „Pčelica Maja: Medene igre“ · · · ·