Ivan, Zoran i Đorđe
23. mar
KULTURA · knjige

Knjiga „Kritički vodič kroz srpski film, 2000-2017“ autora Đorđa Bajića, Zorana Jankovića i Ivana Velisavljevića, u izdanju Filmskog centra Srbije, biće predstavljena u petak, 23. marta u 19 sati, u knjižari „Delfi” u Studentskom kulturnom centru u Beogradu. Na promociji će govoriti: Zoran Janković, Ivan Velisavljević i Đorđe Bajić, autori, Nenad Polimac, filmski kritičar zagrebačkog „Jutarnjeg lista” i Sandra Perović, urednica u Redakciji filmskog i serijskog programa RTS-a.

Filmski centar Srbije s ponosom predstavlja „Kritički vodič kroz srpski film, 2000-2017“, jedinstvenu knjigu u našoj kulturi koja sadrži kritičke tekstove o svim srpskim dugometražnim igranim filmovima prikazanim u redovnoj bioskopskoj distribuciji ili na festivalima u periodu od 2000. do 2017. godine. Ovo kapitalno izdanje napisali su Đorđe Bajić, Zoran Janković i Ivan Velisavljević, predani i istrajni srpski kritičari mlađe generacije, ljubitelji srpskog i jugoslovenskog filma. Njih trojica imaju dugogodišnje kritičarsko iskustvo u štampanim i elektronskim medijima, a u svom kritičarskom radu specijalizovali su se upravo za srpski film.

Knjižara „Delfi" SKC, Kralja Milana 48
Filmski centar Srbije

Zoran Janković ističe da je inicijalna ekipa koautora knjige u početku bila brojnija, ali se broj angažovanih ljudi vremenom osipao: „Trojka koja je napisala knjigu bila je i trojka koja je započela konkretan rad na stvaranju sadržaja. Motiv je bio naoko jasan – stvoriti dovoljno rečit, ali i precizan prikaz stanja u srpskom igranom celovečernjem filmu, kao i u srpskoj kinematografiju u ovoj eri, a u isti mah i pod krovom jednog ovako pipavog i osobenog izdanja sjediniti filmofilmsku strast, koja nas svu trojicu i dalje drži i nosi, i ozbiljan, smiren i odmeren ton u procenjivanju pojedinačnih kvalitativnih dometa srpskih filmova“.

Ideja-vodilja prilikom nastanka knjige bila je da se na jednom mestu nađu tekstovi o svim domaćim filmovima novog milenijuma, te da se publici i stručnoj javnosti pruži sistematičan, pregledan i temeljan uvid u domaću produkciju u tom periodu. Cilj Kritičkog vodiča kroz srpski film je da se, u atmosferi opšteg i neprolaznog diskontinuiteta i (samo)zaborava, stvori trajni osvrt na domaći filmski fundus iz ovog milenijuma, i to na način koji u sebi sjedinjuje pet tendencija od ključne važnosti za jedno ovakvo izdanje: filmofiliju, preglednost, iskrenu brigu za srpski film i njegovu skoriju baštinu, ozbiljnost i analitičnost u osnovnom tonu i konciznost svojstvenu današnjem vremenu.

Prema rečima Ivana Velisavljevića, rad na knjizi trajao je dve godine, dok je sama ideja postojala od 2013. godine: „Ideja o Kritičkom vodiču kroz srpski film 2000-2017 rodila se 2013. godine, ali je pravi rad započeo pre dve godine, kada je u igru ušao Filmski centar Srbije kao izdavač. Najteži deo posla za mene je predstavljalo dostizanje kriterijuma koji smo postavili u kritičkom pristupu – da filmovi budu analizirani i opisani sažeto i precizno, naročito u pogledu poetika i stila, da vrednosni sudovi budu argumentovani, da se zadrži filmološka strogost a da stil pisanja ipak bude pristupačan i široj publici“.

U glavnom delu knjige Kritički vodič kroz srpski film, 2000-2017 našla su se 224 teksta o isto toliko dugometražnih igranih filmova, kao i dva teksta o dva dugometražna animirana filma. Pored tehničkih detalja i faktografije, svaki tekst sadrži i sinopsis, kritičarski osvrt, kao i obilje drugih podataka (prvenstveno o recepciji filma u zemlji i inostranstvu, učešću na festivalima, nagradama, gledanosti u bioskopima, a tu su i izvodi iz kritika drugih kritičara).

Raspodela tekstova među trojicom autora vršena je dogovorno, i po unapred utvrđenim pravilima, za koje Đorđe Bajić kaže: „Ta raspodela je bila važan deo procesa nastanka knjige i njen zamajac. Načelni dogovor je bio da, kad god je to moguće, kritiku piše onaj kome se taj konkreteni film najviše dopao. Smatrali smo da je taj princip najpošteniji prema zastupljenim autorima i filmovima. Išli smo godinu po godinu, od 2000. pa nadalje, neizmenično sa liste birajući filmove. Prvi bi, na primer, birao Ivan, pa Zoran, pa ja. Pa tako u krug, sve dok međusobno ne podelimo filmove za tu godinu. I tako osamnaest puta, za svaku godinu koja je obrađena u knjizi. Da se ne lažemo, bilo je i filmova koji se nisu dopali nijednom od nas. Čak i tada, trudili smo se da sagledamo i njegove pozitivne strane. Zanimljivo je, mada ne i neočekivano, to što su najzabavniji tekstovi po pravilu bili oni o najslabijim filmovima“.

Svi tekstovi u knjizi bogato su ilustrovani posterima i fotografijama iz filmova, koje je sakupila i pripremila Maja Medić. Borut Vild, jedan od vodećih beogradskih grafičkih dizajnera, pobrinuo se za dizajn i prelom knjige, dok je recenzent i pisac pogovora Nenad Polimac, najpoznatiji i najugledniji regionalni filmski kritičar. Kritički vodič sadrži i dodatak u kome se nalaze tekstovi o dugometražnim dokumentarnim filmovima, manjinskim koprodukcijama i nezavisnim, off-filmovima. Knjiga ima i rečnik manje poznatih termina, kao i obiman indeks za koji se postarao urednik ovog izdanja Miroljub Stojanović. Sve to u tvrdom povezu, na bezmalo 500 stranica.

Iz pogovora Nenada Polimca, filmskog kritičara i recenzenta knjige:

Knjiga Kritički vodič kroz srpski film na najbolji mogući način pristupa novom dobu srpske kinematografije, obrađujući film po film, nudeći uz obilje podataka i vrlo relevantne kritičarske stavove. Sva trojica autora – Đorđe Bajić, Zoran Janković i Ivan Velisavljević – odlično poznaju svetski film i njegove trendove te srpski film neprestano dovode s njim u vezu. Ništa tu nije nategnuto, sve je vrlo suvislo obrazloženo, i to je najveća vrednost njihove knjige. Fascinira kako su se uspeli odmereno i analitički postaviti ne samo prema bioskopskim hitovima kao što su Sveti Georgije ubiva aždahu i serijal Montevideo, nego i prema ponekad vrlo teško prohodnim microvawe ostvarenjima. Verovatno nema šanse da ovaj vodič pročitate u jednom dahu, previše je tu filmova i stilskih pravaca, ali prelistavaćete ga sigurno godinama.“

Iz predgovora Bobana Jevtića, direktora Filmskog centra Srbije:

„Kada se ovaj filmski mozaik do kraja sklopi, postaje jasnije kakve je sve faze naša kinematografija zajedno sa svojim autorima prolazila u ovom periodu. Ova knjiga nije samo skup kritika – ona je svedočanstvo jednog vremena i presek naših (filmskih) mogućnosti i postignuća. Ali pre svega navedenog, Kritički vodič kroz srpski film trebalo bi da nam ukaže na to šta zapravo jeste, ili bar čemu teži, srpski film u ovom veku.“

27750809_2001258523532229_7929295826663662887_ncover 7. mart 2018. Međunarodni salon knjiga u Novom Sadu pozivnicaoto 29. januar 2018. Promocija nove knjige Ota Oltvanjija Brazil 14. novembar 2017. Brazil nije za početnike: Razgovor o Brazilu, Švedskoj, nama… sa novinarom Predragom Dragosavcem Herta Miler 23. oktobar 2017. Veče s nobelovkom Hertom Miler: Logika 29. februara · · · ·