19e2ltsjduydijpg
PULS GRADA · enterijer/arhitektura

Ideja utopije je uvek imala veliki uticaj na arhitekte i gradske planere, posebno u poslednjih 200 godina. Pogledajte 10 gradova, od kojih većina nikada nije ugledala svetlost dana, koji na svoj način prezentuju raznorazne utopijske koncepte svojih autora. I pored neuspeha, mnoge njihove ideje i danas ostvaruju veliki uticaj na nove generacije.

1. Octagon City, vegetarijanska utopija

Ideja ovog grada u Kanzasu (SAD) je bila pravljenje zajednice u kojoj će svi stanovnici biti vegetarijanci. Dizajn naselja je inspirisao Orson Squire Fowler, koji je na naučnoj osnovi došao do zaključka da kuće treba da budu osmougaone jer to omogućava najbolju izloženost spoljašnjem svetlu. Istog oblika su bile i trgovi, farme i zgrade. 60 porodica je odlučilo da se useli u ovo mesto, ali nakon problema sa nedostatkom pijaće vode i zaraznim bolestima, ubrzo ga je napustilo.

2. Ville Radieuse, grad mašina

Poznati švajcarski arhitekta Le Corbusier je početkom 20. veka pravio planove za idealne gradove koji su po njemu trebali da budu jednostavni i efikasni kao industrijske mašine. Stanovnici bi bili udomljeni u velikim soliterima (kapaciteta za 2700 ljudi) između kojih bi se nalazili parkovi i druga mesta za razonodu. Nijedan od ovih gradova, uključujući i Ville Radieuse, nije izgrađen, ali je Le Corbusiere iskoristio neke ideje iz tih planova u dizajnu svoje čuvene građevine Unité d’Habitation u Marseju.

3. Garden City, zeleni metropolis

Društveni reformator Ebenezer Howard je u svom manifestu Garden Cities of To-morrow izneo koncept gradova bez smoga i dima koji se nalaze u harmoniji sa okolnom prirodom. Njegove ideje su inspirisale izgradnju predgrađa u okolini velikih gradova u Velikoj Britaniji koje odlikuje mala gustina naseljenosti i dosta zelenih površina. Dva takva grada, Welwyn Garden City i Letchworth Garden City, su se najviše približili njegovom idealu.

4. Broadacre City, gde se sve proizvodi u lokalnoj sredini

Broadacre City je odgovor američkog čuvenog arhitekte Franka Lloyd Wrighta na Le Corbusierove utopijske planove. Suprotno od njegovog gusto naseljenog industrijskog grada, u ovkiru vizije Wrighta gradovi će biti mešavina urbanih i ruralnih sredina sa maksimalnim brojem stanovnika do 10.000, čije će sve potrebe biti zadovoljene stvarima iz lokalne sredine.

5. Germania, nacistički grad budućnosti

Tokom vladavine nacista u Nemačkoj arhitekta Albert Speer je dobio zadatak da Hitlerov san o Berlinu kao gradu budućnosti koji će biti prestonica sveta, pretvori u realnost. Osim već standarnih solitera, grad je trebao da obuhvata i stadion kapaciteta za čak 400.000 ljudi! Rat je zaustavio mnoge od ovih planova, kao i geološke karakteristike zemljišta u Berlinu koje nije moglo da izdrži tako glomazne građevine.

6. Fordlandia, deo Amerike u amazonskoj džungli

Tridesetih godina prošlog veka Henry Ford je u okolini svoje fabrike za proizvodnju gume u Brazilu napravio tipično američko predgrađe u kojem su trebali da žive radnici i njihove porodice. U okviru njega su se nalazili i bolnica, biblioteka i teren za golf. Henry je čak insistirao da se poštuju neka puritanska pravila ponašanja, kao što su na primer zabrana alkohola i predbračnog seksa. Na kraju se eksperiment ipak pokazao neuspešnim, pre svega zbog radničkog nezadovoljstva zbog radnog vremena po najvećem suncu, kao i neprofitabilnosti same fabrike. I dan danas postoje ruševine ovog davno napuštenog naselja.

7. Cloud Nine, grad koji lebdi

Nauka i naučna fantastika su često inspirisali gradske planere i arhitekte. Niko nije takve futurističke ideje shvatio ozbiljnije od pronalazača Buckminstera Fullera, koji je nakon vesti o prenaseljenosti Tokija došao na ideju stvaranja gradova koji bi lebdeli na nebu!

8. Atomurbia, grad koji minimizuje štetu od napada nuklearnim oružjem

Većina utopijskih gradova je dizajnirano da odgovori na probleme prenaseljenosti ili nezdravih uslova života u današnjim gradovima. Za vreme Hladnog rata, međutim, glavna ljudska preokupacija je bila zaštita od posledica nuklearnog rata. 1947. magazin Life je objavio članak o novom načinu gradskog planiranja koje bi trebalo da iz korene promeni način života prosečnog stanovnika Amerike. Bilo bi napušteno tradicionalnog koncentričnog širenja naselja i više bi se insistiralo na izgradnju manjih gradskih sredina u nanaseljenim delovima zemlje. Fabrike bi se nalazile pod zemljom, kako bi bile zaštićene od bombardovanja.

9. Seward’s Success, grad u zatvorenom prostoru

Kada je 1968. pronađena nafta u zalivu Aljaske (SAD), kompanija Tandy Industries je iz nekog razloga došla na ideju da napravi prvi sa svih strana skroz zatvoreni grad, čije bi stanovništvo za prevoz između različitih objekata (kancelarija, sportskih sala, stambenih zgrada…) isključivo koristilo tramvaje, žičare i pokretne stepenice. Nakon zabrane izgradnje naftovoda od strane suda, planovi za ovaj grad su skrajnuti.

10. Songdo, pametni grad

Najnoviji utopijski grad nalazi se u Južnoj Koreji i može se reći da je inspirisan većinom gore pomenutih primera. Čedo je korporacije Cisco i savršeni predstavnik tzv. pametnih gradova, u kojima je sve kontrolisano od strane umreženih kompjutera, preko klime, pa do komunikacija. Jedan od ciljeva je i minimalno ispuštanje ugljen dioksida u vazduh.


Meksička obnovljena knjižara Knjižara u Montereju – prostor za pravo uživanje Edible Cinema Edible Cinema: Bioskop u kome možete da gledate film i večerate Kako zaista žive vaši FB prijatelji Kako stvarno žive vaši Facebook prijatelji Kućice manje od spavaće sobe Oni žive u kućama manjim od vaših soba