Los Yugoslavos
KULTURA · pozorište

Kako sudbina SFRJ, van konteksta rata i vesti, može postati inspiracija nekome na drugom kraju Evrope? Ovaj fenomen istražuje španski dramski pisac Huan Majorga u svom komadu „Los Yugoslavos‟ koji, ma koliko zvučalo čudno, nema ama baš nikakve veze s istorijom, ratnim dešavanjima niti fenomenom Jugoslavije, već samo s duhovnom i simboličkom snagom motiva gubitka. „Los Yugoslavos‟ u centru dramske radnje ima pokušaje vlasnika španskog bara (Andrej Šepetkovski) da sazna šta se dešava s njegovom otuđenom suprugom (Bojana Zečević) koja više ne komunicira s njim, a i uopšte sa spoljnim svetom.

Angažovanjem nepoznatog film noir gosta svog kafea (Darko Bjeković) koji može biti i policajac i privatni detektiv, ali i samo radoznalac, skrušeni vlasnik saznaje vezu (a s njim i dramski patos) između promašenog života i izgubljene domovine. „Los Yugoslavos“ ima potpuno drugačiji tretman Jugoslavije izbegavajući bilo kakvu identifikaciju s istorijskim, pa čak i geografskim opštostima, te je u tome iznimno originalna, ali ovo je, nažalost, i najveća manjkavost teksta: izjednačavanje sudbine i konteksta jedne zemlje s veoma jakom identifikacijom s opštom simboličkom i poetskom idejom o gubitku previše je površno i neubedljivo.

Bilo koja država koja se raspala ili nestala u ratnom vihoru mogla je biti poetska inspiracija za ovaj poetsko-realistički komad, te je izbor baš Jugoslavije podosta nejasan. Rediteljski postupak je pokušaj da se potcrta misteriozna i zagonetna radnja sastavljena od reminiscentnih iskaza poetsko postavljenim pevanim i igranim pauzama, čija je funkcija objašnjavanje unutrašnjeg stanja junakinje, ali sve ostaje prilično nejasno i ponekad proizvoljno postavljeno prvenstveno na planu dramskog teksta.

Reditelj pokušava da kontekst i radnju komada smesti u snoviđenje i idejni okvir neostvarene čežnje, nadanja, i lutanja između kolotečine svakodnevice, ali uplivi čistog realizma u poetskom rediteljskom postupku kvare koncepciju i ostavljaju dosta nejasnoća. Glumački postupak se gubi u ovim nejasnoćama, a pogotovo je teško Andreju Šepetkovskom koji ima dosta teksta i pokušava da nađe tačan i ubedljiv način da predstavi lik dobrog i izgubljenog vlasnika kafea, ali često i sam ne zna da li je njegov lik realistički ili poetski.

„Los Yugoslavos“ je veoma interesantan pokušaj poetskog poimanja Jugoslavije iz perspektive stranog pisca i njegove percepcije, ali, nažalost, ostaje samo na nivou interesantne informacije koju bi trebalo videti. Šteta.

Avgust u okrugu Osidž „Avgust u okrugu Osidž‟ u Ateljeu 212 Mali mi je ovaj grob „Mali mi je ovaj grob“ Biljane Srbljanović u Bitef teatru 12. marta Izdaja Pozorišna kritika: Izdaja MOVE MOVE – međunarodni pozorišni trening sa performansom ·