sombor (1)
PULS GRADA · destinacija

Vojvodina ima mnogo toga da ponudi, lepu prirodu, jedinstvenu kulturu, gastronomske specijalitete, fruškogorska vina. Krajnje je vreme da je upoznate i zavolite specifičan vojvođanski mentalitet.

Tekst: Jelena Popović Đorđević

STARA PAZOVA

Ako na put krećete iz Beograda, predlažemo da jedna od prvih destinacija na vašem putovanju bude opština Stara Pazova u Sremu. Stara Pazova se nalazi na pola puta između Beograda i Novog Sada ili kako lokalci vole da kažu: između „svinjskog“ i „vinskog“, i ponosno ističu da se nalaze u svom žitnom i „ruzmarinskom“ Sremu.

Istorija ove opštine seže u daleku prošlost: keltsko pleme Skordisci su se ovde naselili još pre nove ere. Kultura bronzanog doba nazvana je „belegiška“ zbog velikog broja arheoloških nalazišta. Ovde su nastali rimski gradovi Burgena i Rittium. Opština Stara Pazova ima burnu prošlost, retke spomenike, ljubazne ljude, multikulturalnost, ukusnu domaću hranu, dobre tamburaše i još bolje čilaše. Zato prošetajte njenim šorovima, razgledajte staru arhitekturu, obiđite lepe znamenitosti, uživajte u prirodi i čarima Dunava i probajte starinska jela sa ukusom tradicije. 

Muzej Macura – Novi Banovci

Meštani su zdanje nazvali „neobičnom kućom bez prozora i krova“, a ime je poneo po svom vlasniku i kolekcionaru Vladimiru Macuri. Muzej je otvoren 2008. godine kao prvi privatni muzej u našoj zemlji, a umetnička zbirka predstavlja jednu od najvećih privatnih kolekcija neoavangardne umetnosti na ovim prostorima. Muzej Macura prvenstveno funkcioniše kao institucija zadužena za čuvanje, proučavanje i izlaganje umetničkih i istorijskih predmeta iz zbirke njegovog osnivača. Zakoračite u neverovatan svet umetnosti gde ne postoje pravila i gde nema vremenske ograničenosti. Posete muzeju se najavljuju.

Magacin Macura – Stari Banovci

Magacin Macura se nalazi u Starim Banovcima s prelepim pogledom na Dunav, a Banovčani su taj prostor ranije zvali Stari mlin. Zamišljen je kao mesto za arhiviranje najrazličitijih umetničkih delâ. Nekadašnji rudnik hleba postao je rudnik nade. U ovom nesvakidašnjem galerijskom prostoru, pored umetničkih postavki i izložbi, predviđeno je da se organizuju i razni kuturni performansi. Posete magacinu se najavljuju.

SREMSKI KARLOVCI

Dalje na našem putovanju su Sremski Karlovci. Ovaj prelepi barokni gradić se nalazi na obroncima Fruške gore. Priča ovog grada počinje tvrđavom Karom, prvi put pomenutom početkom 14. veka u pisanim dokumentima, preko turske okupacije i čuvenog Karlovačkog mira potpisanog 1699. godine. Dolaskom mitropolita Pavla Nenadovića 1749. godine u Karlovcima se obnavljaju škole, otvara štamparija, podiže Saborna crkva i proširuje i ukrašava dvor. Neke od glavnih atrakcija su česma „Četiri lava‟ koja je smeštena na glavnom gradskom trgu. Podignuta je u čast završetka izgradnje prvog gradskog vodovoda. Legenda kaže da će se svako ko popije vodu sa ove česme jednoga dana vratiti u Karlovce i ovde venčati.

Sledeće u nizu atrakcija su Saborna crkva, zgrada Magistrata, Rimokatolička crkva, Patrijaršijski dvor, Kapela mira za koju je značajno pomenuti da je u njoj prvi put u istoriji svetske diplomatije upotrebljen pravi okrugli sto za pregovore. Svakako nezaobilazno zdanje je Karlovačka gimnazija koja je najstarija srpska gimnazija, osnovana 1791. godine. U letnjem periodu je zanimljivo i Karlovačko ostrvo koje je nastalo pre petnaestak godina nakon što su nasute male brane od kamena, danas se ovo ostrvo naziva još i Maldivi, Karlovačko ostrvo ili Majmunsko ostrvo. Ovaj sprud se pri niskom vodostaju pojavljuje tačno prekoputa Sremskih Karlovaca i savršena je destinacija za osveženje u letnjim mesecima.

Ekološki centar „Radulovački“ – Sremski Karlovci

Ekološki centar je mesto za edukaciju građana svih uzrasta iz različitih oblasti s posebnim akcentom na teme zaštite životne sredine. Sačinjen je od dva objekta – stare zgrade iz 18. veka rekonstruisane 2008. godine i nove, Održive zgrade Ekološkog centra „Radulovački“ izgrađene 2012. godine. Održiva zgrada Ekološkog centra „Radulovački‟ je energetski efikasna i izgrađena je po principima održive arhitekture i koristi obnovljive izvore energije:

– energiju zemlje za zagrevanje i hlađenje objekta

– energiju sunca za zagrevanje tople potrošne vode

Takođe poseduje i ekološki lift – prvi u Srbiji.

Osnivač Ekološkog centra je Pokret gorana Vojvodine – organizacija koja se već 52 godine aktivno bavi podizanjem nivoa pošumljenosti Vojvodine, ekološkom edukacijom građana svih uzrasta kroz eko-kampove, seminare, tribine, organizovanjem ekoloških manifestacija, kampanja za zaštitu prirode i promocijom volonterizma.

SOMBOR

Grad fijakera, tamburaša, slikara, pesnika koji ima tu čast da mu je posvećeno više od četrdeset pesama i u kome je nastala sadašnja himna Republike Srbije Bože pravde. Takođe, u njemu je nastala  čuvena pesma somborskog zeta Laze Kostića Santa Maria della Salute. Sombor je jedan od najzelenijih gradova u ovom delu Evrope, zbog velikog broja parkova i zelenih površina. U zelenilu grada možete uživati dok se vozite fijakerom, koji je prepoznatljiv simbol grada.

Obilazak Sombora je jednostavan, jer se gotovo sve znamenitosti nalaze u okviru četiri ulice u samom centru grada. Gradska kuća je najprepoznatljivije zdanje neoklasicizma. U neposrednoj blizini je i Gradski muzej, Srpska čitaonica, galerija „Milan Konjović“, sa zbirkom od 500 odabranih radova. U okviru Županijskog zdanja se nalazi čuveno ulje na platnu Bitka kod Sente, autora Ferenca Ajzenhuta. To je ujedno najveće ulje na platnu u Srbiji, impozantnih dimenzija (7 x 4 m). Ispred kuće u kojoj je Laza Kostić napisao pesmu o Lenki Dunđerski nalazi se spomen klupa. Laza nije rođen u Somboru, u ovom gradu nije proveo svoju mladost ali je ipak ostavio veliki pečat pre svega kroz njegovo stvaralaštvo i angažman u srpskoj čitaonici, čiji je bio predsednik.

Bački Monoštor – Selo na sedam Dunava

Bački Monoštor je drevno vojvođansko selo u opštini Sombor koje se prvi put spominje u istorijskim spisima iz XIII veka. Ovo simpatično selo smešteno je u srcu Specijalnog rezervata prirode „Gornje Podunavlje“, okruženo je Dunavom i njegovim rukavcima, kanalom Dunav-Tisa-Dunav i Velikim Bačkim kanalom. Poznato i kao „selo na sedam Dunava“, jer je do njega jedino moguće doći prelaskom preko mostova pošto je okruženo ritskim šumama Specijalnog rezervata prirode Gornje Podunavlje, plodnim oranicama, rečnim tokovima Dunava i kanala. U selu je organizovan bogati sadržaj – od vožnje brodom i  kočijama, posete muzičkim i folklornim radionicama, etno kuće kao i uživanje u bogatstvu ptičijeg sveta i divljači. 

FRUŠKA GORA

Fruška gora je najstariji Nacionalni park u Srbiji i „dom“ 15 manastira, koji su bogati u svojoj arhitekturi, riznicama, freskama i istoriji. Osim toga ovde se nalaze i Sremski Karlovci, duhovni i edukativni centar Srba sa prelepim baroknim centrom i banja Vrdnik sa etno selom, gde možete uživati i utonuti u prelepe šume „Svete gore“. Frušku goru odlikuju i bogatstvo prirode: flora, fauna, pejzaži, termalni izvori – banje, jezera koja nude sadržaje za različita uživanja u aktivnostima kao što su  – pešačenje, cikloturizam, posmatranje retkih biljnih vrsta i ptica. Fruškogorsko vinogorje se razvija na plodnim padinama Fruške gore, a vina odavde točena su širom Evrope – od Bečkog dvora do engleskih krčmi.

Manastiri 

U Vojvodini se nalazi veliki broj manastira  koji svedoče o burnoj istoriji, preplitanju različitih kultura i značaju koji je ovaj deo Srbije imao u prošlosti. Frušku goru zovu još „Srpski srednjovekovni Atos“, a manastiri koji se ovde nalaze sagrađeni su u kombinaciji vizantijskog i baroknog stila. Od nekadašnjih 35 manastira, evidentirana tokom XVI I XVII veka, u širem pojasu Fruške gore danas je ostalo još samo 15 (Beočin, Velika Remeta, Vrdnik-Ravanica, Grgeteg, Divša, Novi Jazak, Krušedol, Kuveždin, Mala Remata, Novo Hopovo, Petkovica, Privina Glava, Rakovac, Staro Hopovo i Šišatovac). Fruškogorski manastiri su zbog svoje istorijske, umetničke i ambijentalne vrednosti, nezaobilazni prilikom obilaska Fruške gore.

Vojvodina – mesto gde se baš dobro jede!

Restorani i čarde uglavnom na svom jelovniku nude ribu, ali su naravno tu i razne vrste mesa s roštilja. Riba se priprema na razne načine – na roštilju, prženjem na ulju ili masti, pečenjem u rerni… a riblje čorbe i paprikaši su sastavni deo gastronomskog uživanja. Paprikaš i gulaš se služe uz domaće rezance.

Šta probati?

Rakije: dudinjara, kuruzara, jabuka, šljiva, kajsijevača, komovica.

Doručak ili fruštuk: šunka, čvarci, sir, džigernjača, švargla, pihtije, slanina, kulen, leba i masti, kajgana, popara, mamaljuga (kačamak), cicvara, krompir u čakširama, moče (prženice)

Ručak: domaća kokošija supa sa rezancima i knedlama od pileće džigerice, paprikaš svinjski i pileći, gulaš, kupus sa flekicama…

Dunavska riba: šaran, smuđ, som, štuka, deverika, orli, kečiga, tolstolobik…

Testa: nasuvo ili rezanci sa makom, valjušci, gibanica, gomboce (knedle), krofne, tašci sa pekmezom, lepinjice (mekike)

Deserti: štrudla sa makom, sirom, orasima, salčići, bundevara, šnenokle, šapice, zaher, doboš, Vasina torta…


naslovna Ovo možete videti samo u Japanu shutterstock_1119947147 Gradovi Evrope avionom i autobusom forest-road-1345751_1280 5 mesta koja treba da posetite ove jeseni shutterstock_523820842 Andaluzija: Španska regija koja zavodi i očarava ljude širom sveta · · ·